Waarom zelfcompassie geen zelfmedelijden is.

Tegenwoordig is self-compassion de nieuwe stroming binnen de mindfulnesswereld. Het wordt ook wel gezien als een verdieping binnen mindfulness. Maar wanneer we self-compassion naar het Nederlands vertalen krijgen we het woord ‘zelfcompassie’. Dit wordt courant gebruikt in Nederland, maar in Vlaanderen wordt het woord ‘zelfcompassie’ vaak gezien as ‘zelfmedelijden’. Laat zelfcompassie daar nu niets mee te maken hebben.

Zelfcompassie is een houding naar jezelf,  waarbij je jezelf volledig accepteert zoals je bent (of dat toch probeert), met al je goede en minder goede kanten. Je hebt oog voor je capaciteiten maar ziet ook met milde aandacht je valkuilen. Zelfcompassie voorkomt dat je in de val van zelfmedelijden valt. Het helpt je namelijk om moeilijke situaties en gevoelens te (h)erkennen en te bepalen hoe je het best kan omgaan met die situaties. Het geeft je steun om te doen wat nodig is. Zelfmedelijden is precies het tegenovergestelde.

Men hanteert vaak de volgende definitie van zelfcompassie. Het bestaat uit:

(1) Vriendelijkheid voor jezelf: In plaats van jezelf steeds neer te halen en te verwijten, blijf je vriendelijk en begripvol voor jezelf.

(2) Gedeelde menselijkheid: als je je slecht voelt of faalt, voel je je al snel geïsoleerd en alleen op de wereld. Mildheid doet je inzien dat jouw gevoelens menselijke emoties zijn die iedereen van tijd tot tijd wel eens heeft. Je bent dus niet alleen en leert je te verbinden met alle andere mensen op de wereld die het net als jij van moment tot moment moeilijk hebben. Je kunt je gevoelens zien als iets dat je verbindt met anderen, in plaats van dat het je van anderen vervreemdt of afsnijdt.

(3) Mindfulness: Lastige gedachten en gevoelens merk je op zonder er per se in mee te gaan. Je geeft ze de ruimte en laat ze aanwezig zijn. Je beseft dat je er verder niets mee hoeft te doe

Zelfcompassie heeft dus niet te maken met zelfmedelijden, hoewel het wel heel sterk deze connotatie kent. Vriendelijk zijn voor jezelf is niet jezelf zielig vinden. Het gaat er wel om jezelf te ondersteunen als goede vriend of vriendin in uitdagende tijden.

Johan Foliant

Bron: Neff, K. (2003a). Self-compassion: An alternative conceptualization of a healthy attitude toward oneself. Self and Identity, 2, 85-101.