Onderzoekers van de University of Pittsburgh School of Medicine hebben een baanbrekende pilotstudie uitgevoerd waarin zij aantonen dat ruggenmergstimulatie (SCS) de spierkracht en mobiliteit kan verbeteren bij volwassen patiënten met spinale musculaire atrofie (SMA). Deze niet-invasieve, medicijnvrije therapie richt zich op de onderliggende oorzaak van de progressieve afname van zenuwfunctie bij SMA. De resultaten suggereren dat deze techniek mogelijk ook toepasbaar is bij andere neurodegeneratieve ziekten, zoals ALS.
Wat is spinale musculaire atrofie (SMA)?
SMA is een erfelijke neurodegeneratieve ziekte die leidt tot het progressief afsterven van motorneuronen. Dit zijn de zenuwcellen die signalen van de hersenen en het ruggenmerg naar de spieren sturen. Het verlies van deze cellen resulteert in toenemende spierzwakte en motorische beperkingen, zoals problemen met lopen, traplopen en opstaan.
Hoewel er in de afgelopen tien jaar verschillende neuroprotectieve behandelingen zijn ontwikkeld, zoals gentherapie en medicijnen die de aanmaak van beschermende eiwitten stimuleren, kunnen deze het ziekteproces enkel vertragen en niet omkeren. Eerdere studies toonden aan dat bewegingsproblemen bij SMA al optreden voordat motorneuronen volledig afsterven. Dit suggereert dat disfunctie in de zenuwbanen bijdraagt aan het ontstaan en de progressie van de ziekte.
Hoe werkt ruggenmergstimulatie (SCS)?
Bij ruggenmergstimulatie worden elektrische impulsen toegediend aan de sensorische zenuwwortels in het ruggenmerg. Dit versterkt de signalen naar motorneuronen en activeert de aangetaste zenuwcircuits. De onderzoekers veronderstelden dat deze techniek verloren zenuwfunctie kan herstellen en daarmee spierbeweging en kracht kan verbeteren.
De studie omvatte drie volwassen SMA-patiënten (type 3 en 4) die gedurende 29 dagen tweemaal daags SCS-behandelingen ondergingen. Hierbij werden elektroden in de onderrug geplaatst om gericht sensorische zenuwwortels te stimuleren. Tijdens de studie ondergingen de deelnemers uitgebreide testen om spierkracht, vermoeidheid en loopafstand te meten.
Veelbelovende resultaten
Na een maand SCS-therapie lieten alle deelnemers significante verbeteringen zien:
- Een verhoging van spierkracht tot 180%.
- Een verbetering van de loopkwaliteit, met een gemiddelde toename van 40% in staplengte.
- Een toename van de 6-minuten wandeltest met gemiddeld 26 meter.
Deze verbeteringen waren niet alleen merkbaar tijdens de stimulatie, maar hielden ook aan nadat de behandeling was gestopt. Dit suggereert dat SCS niet alleen een hulpmiddel is, maar mogelijk een therapeutisch effect heeft dat de achteruitgang van zenuwbanen bij SMA kan terugdraaien.
Mogelijke toepassing bij ALS
Volgens de onderzoekers kan deze methode ook ingezet worden bij andere neurodegeneratieve ziekten, zoals ALS of de ziekte van Huntington. “Onze resultaten suggereren dat neurostimulatie een bredere toepassing kan hebben bij ziekten waarbij motorneuronen worden aangetast, zolang de juiste cellulaire doelen kunnen worden geïdentificeerd,” aldus Dr. Robert Friedlander, medeauteur van de studie en voorzitter van de afdeling neurochirurgie aan de University of Pittsburgh.
De studie is gepubliceerd in Nature Medicine onder de titel “First-in-human study of epidural spinal cord stimulation in individuals with spinal muscular atrophy”. De onderzoekers hopen binnenkort een grootschaligere klinische studie te starten om de langetermijneffecten en veiligheid van SCS verder te onderzoeken.
Johan Foliant, hoofdredacteur Leef met ALS
Bronnen:
- Capogrosso, M., Pirondini, E., et al. (2025). First-in-human study of epidural spinal cord stimulation in individuals with spinal muscular atrophy. Nature Medicine.
- University of Pittsburgh School of Medicine. (2025). Spinal Cord Stimulation Improves Leg Strength and Walking in Adults with SMA.