Nieuw inzicht: speelt het afweersysteem een rol bij ALS?

Bij ALS raakt niet alleen het zenuwstelsel ontregeld, maar ook het immuunsysteem. De witte bloedcellen die normaal virussen en bacteriën bestrijden, zijn bij mensen met ALS vaak anders samengesteld en actiever. Ook in de hersenen en het ruggenmerg zijn afweercellen (microglia) overactief. De grote vraag is: is dat een gevolg van de ziekte, of helpt het juist mee aan het ontstaan ervan?

Nieuw onderzoek

Onderzoekers uit de Verenigde Staten, Zweden en Denemarken ontdekten dat het afweersysteem bij ALS mogelijk zichzelf aanvalt. In het bloed van 40 mensen met ALS vergeleken met 28 gezonde personen zagen ze dat bepaalde T-cellen (een type witte bloedcel) anders reageren. Die cellen reageerden vooral sterk op het eiwit C9orf72, dat bekend is van een erfelijke vorm van ALS. Zelfs bij mensen zonder erfelijke aanleg trad deze reactie op. Dat betekent: het lichaam kan zenuwcellen als ‘vijand’ zien, een zogenaamde auto-immuunreactie.

Waarom is dit belangrijk?

Tot nu toe dachten onderzoekers dat het afweersysteem pas reageert nadat zenuwcellen beschadigd raken. Deze studie laat zien dat het immuunsysteem misschien al vroeg in het proces actief is, en mogelijk zelfs schade veroorzaakt. Dat inzicht kan leiden tot nieuwe behandelingen, bijvoorbeeld medicijnen die de afweerreactie remmen of beter in balans brengen.

“Als dit klopt, zou dat een hele nieuwe weg openen naar therapieën die de ziekte mogelijk kunnen vertragen.” — ALS Centrum Nederland

Wat betekent dit voor de toekomst?

Het onderzoek is nog klein en moet worden bevestigd in grotere groepen. Er is op dit moment nog geen behandeling op basis van deze ontdekking. Maar het biedt nieuwe hoop en richting:

• Misschien kan het afweersysteem in de toekomst gericht worden beïnvloed.
• Misschien helpt dat om de ziekte te vertragen of de levenskwaliteit te verbeteren.

In begrijpelijke taal

✅ Bij ALS lijkt het afweersysteem soms de eigen zenuwcellen aan te vallen.

✅ Dat zou kunnen helpen verklaren waarom zenuwcellen beschadigen.

✅ Als dit klopt, kunnen toekomstige medicijnen het afweersysteem beter sturen.

✅ Dat is nog geen oplossing, maar wel een hoopvolle stap vooruit.

Reactie van Leef met ALS

Dit onderzoek bevestigt hoe belangrijk het is om de hele mens met ALS te bekijken — niet alleen het zenuwstelsel, maar ook het afweersysteem, de spieren en de omgeving. Elke ontdekking brengt ons dichter bij een toekomst waarin leven met ALS leefbaar blijft.

Steun Leef met ALS

We willen dat iedereen onze informatie gratis kan blijven lezen en vragen kan stellen. Steun je ons? Klik op de donatieknop bovenaan deze pagina. Samen maken we ALS leefbaar.

Disclaimer

Dit artikel is bedoeld als informatieve samenvatting van wetenschappelijk onderzoek. Het vervangt geen medisch advies. Bespreek vragen of behandelingen altijd met je eigen arts of specialist.

Bronnen

– Nature (2025): Autoimmune response to C9orf72 protein in ALS
– ALS Centrum Nederland (als-centrum.nl)
– Stat News (2025): Autoimmune responses offer new clues about ALS
– The Scientist (2025): Autoimmunity plays a role in ALS
– MedScape (2025): Could ALS have an autoimmune component?